Historie

In het jaar 1958 vond binnen de toen Internationale Vliegersvereniging ‘KLM Pilots Association’ een revolutie plaats. Jonge vliegers pikten niet langer de toenemende werkdruk, verslechterende arbeidsomstandigheden, salarisconflicten en beroerd personeelsbeleid waarbij de vliegerstatus voortdurend onder vuur lag. De revolutie leidde tot een veel strakker en democratischer organisatie van de vereniging die de leden van de beroepsgroep dichter bij elkaar bracht, wat de kracht ervan ten goede kwam. In 1959, het jaar waarin de vereniging dertig jaar bestond, werden de gestencilde bestuursuitgaven ‘Touch And Go’ en ‘Het Logboek’ opgeheven en verscheen de eerste uitgave van ‘Op de Bok’, volgeschreven door een onafhankelijke redactie onder de vleugels van hoofdredacteur G.W.A. Schmitz. In die uitgave – nog wel voornamelijk in de Engelse taal – met daarin ook het verslag van de ‘eerste voorlopige raadsvergadering’, benadrukte de toenmalige president W.F. Bellink in zijn voorwoord het belang van de ommezwaai voor de vereniging. Om de verandering van windrichting te vieren, werd dat jaar de eerste Vliegersrally georganiseerd. Helaas verscheen van daarvan geen verslag — dat gebeurde pas een jaar later, in 1960, toen de tweede vliegersrally was verreden.

Op die dag, 9 april, verschenen maar liefst 120 equipes op het parkeerterrein van het Bosbaanrestaurant aan de start van de Tweede KLM Vliegersrally. Equipe Bons-Van der Werf ontleende aan de overwinning van het jaar daarvoor het recht onder nummer 1 te starten. Er was duidelijk geleerd want hoewel ook nu wel eens een wagen een verkeerde afslag nam, gebeurde dat niet meer in files van tien of meer! Ook kwam het niet meer voor dat auto’s elkaar vol gas in tegengestelde richting passeerden. Net als het jaar ervoor werden de prijzen uitgereikt door de President-Directeur van de KLM. Enig commentaar in dat verslag: ’Wij geloven dat de Vliegersrally er bij zal winnen als het reglement zodanig gewijzigd wordt dat rally-cracks die niets met de K.L.M. en met de groep K.L.M.-vliegers te maken hebben, uit de wedstrijd geweerd worden. Laten we het lollig en onder-ons houden; een auto besturen en rally rijden op aanwijzing van een crack is geen kunst!’

Een citaat uit 1961: ‘Halve en hele beroepsrallyrijders zijn een apart slag mensen maar een nog veel aparter slag mensen zijn de lieden die rally's uitzetten. Ze doen het nooit goed, ze verliezen zich in details, ze weten precies waar de ANWB-kaarten niet met de werkelijkheid overeenstemmen, ze leggen – taalkundig gesproken – op iedere slak zout en ga zo maar door.’

De traditionele Auto-Visie klassementsproef voor de motorshop op Schiphol levert nog wel eens een grappig verhaal op. Ik citeer: ’Was vorig jaar dit proefje wat aan de pittige kant (vooral voor de bestuurders van grote Amerikanen), deze keer leek het veel gemakkelijker. Een opmerkzaam toeschouwer evenwel zag alras dat men zeer stuur- en touwvast moest zijn om het er zonder ongelukken af te brengen. Startnummer 5 viel tweemaal op: eenmaal door de snelheid waarmede het parcours afgelegd werd en bovendien door de ondefinieerbare geluiden welke het voertuig op gezette tijden ten beste gaf. En laat nu met de finish zo ongeveer in zicht het werktuig van startnummer 5 het kalm doch onherroepelijk begeven, zo ongeveer voor de poorten van de plaatselijke garagist. De proef was voor het goede vehikeltje (sorry, Ben Pon) kennelijk te gortig geweest waardoor het nokkenastandwiel meer op een parallelepipedum dan op een getande schijf leek. “Zevenhonderd” bood de op weinig winst beluste stalhouder en Van Leeuwen zei “verkocht”, streek zijn geld op en vervolgde de rit als adviseur van een toevallig passerende andere équipe. De lachsalvo's waren in Bunnik niet van de lucht.’ Einde citaat.

De Vliegersrally’s bleven een jaarlijks terugkerend evenement tot 1998, toen door hoge brandstofprijzen en toenemende milieubezwaren de organisatie niet meer loonde. Al die tijd bleven de vliegersspeldjes met een toenemend aantal jaarbordjes in zwang. Wij mogen hopen dat deze traditie weer zal terugkeren, hoewel we moeten vrezen dat dan vermoedelijk alleen nog met elektrische auto’s gereden zal mogen worden.

Edo Brandt

Originele illustratie uit 1960: Harry Bouwmeester
Foto: speldjes 1977-1997 equipe Brandt